فرید زلاند

فرید زلاند آهنگساز افغان و از چهره‌های تأثیرگذار موسیقی پاپ فارسی است که بخش مهمی از فعالیت هنری خود را به همکاری با خوانندگان برجسته موسیقی ایران اختصاص داده است. او در ۹ مرداد ۱۳۲۸ در کابل متولد شد و موسیقی را نزد پدرش، جلیل زلاند، آموخت. زلاند در سال ۱۳۴۸ با بورس تحصیلی وزارت فرهنگ و هنر به تهران آمد و در هنرستان عالی موسیقی به تحصیل پرداخت. او ابتدا نوازندگی پیانو را دنبال کرد اما پس از یک سال، مسیر خود را به هارمونی و آهنگسازی تغییر داد و نزد استادانی همچون فریدون فرزانه، مصطفی پورتراب و مرتضی حنانه آموزش دید. فعالیت حرفه‌ای او در اوایل دهه ۱۳۵۰ آغاز شد و نخستین آثارش را بر روی ترانه‌هایی از اردلان سرفراز ساخت. «بهت» و «غزل» با صدای ستار از نخستین آثار او بودند و آغاز همکاری طولانی و مهم او با اردلان سرفراز را رقم زدند؛ همکاری‌ای که بخش قابل توجهی از کارنامه موسیقایی زلاند را شکل داده است. فرید زلاند در طول چند دهه فعالیت خود برای هنرمندانی چون داریوش، ابی، گوگوش، هایده، معین، ستار، شاهرخ، مهستی، حمیرا، ویگن و فرهاد آهنگسازی کرده است. از آثار شناخته‌شده او می‌توان به «یاور همیشه مؤمن»، «نون و پنیر و سبزی»، «چکاوک»، «ستاره دنباله‌دار»، «خواب» و «ای پادشه خوبان» اشاره کرد. یکی از ویژگی‌های شاخص آثار زلاند، توجه ویژه او به ساخت ملودی و به‌خصوص مقدمه‌های موسیقایی است. آثار او اغلب ترکیبی از موسیقی پاپ، عناصر موسیقی ایرانی و تأثیراتی از موسیقی افغانستان و هند هستند و در بسیاری از آن‌ها، موسیقی سنتی ایرانی با ساختارهای موسیقی پاپ غربی در هم آمیخته است. زلاند پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران را ترک کرد و پس از مدتی اقامت در لندن و کانادا، در لس‌آنجلس ساکن شد. او در اواخر دهه ۱۹۸۰ در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی (USC) در رشته موسیقی فیلم تحصیل کرد. فرید زلاند با ساخت بیش از ۲۰۰ قطعه موسیقی، یکی از آهنگسازان پرکار و اثرگذار موسیقی پاپ فارسی به شمار می‌رود؛ آهنگسازی که ملودی‌های او در آثار چندین نسل از خوانندگان ایرانی و افغانستانی ماندگار شده‌اند.